Instagram

Follow Me!

kitap muhabbeti

Eski kitap kokusu: Sizce nasıl kokuyor o eski sayfalar?

18 Nisan 2017
eski kitap kokusu

University of London’da gerçekleştirilen bir araştırmaya göre eski kitaplar ne kokuyormuş dersiniz? ÇİKOLATA.

Sahip olduğum eski kitaplar üzerinden bir değerlendirme yapmam gerekirse, eski kitap kokusunu şöyle tanımlayabilirim: biraz toz, biraz toprak, biraz da tahta. Popular Science Dergisi’nin haberine göre ise yeni kitaplar kâğıt ve mürekkep kokarken, eski kitap kokusu tatlı bir kokuymuş ve pek çok insanın aklına çikolatayı getiriyormuş. “Sanırım ben eski kitapları leş yerlerden alıyorum” diye düşünmeden edemedim ama bu sonuca bilim adamları ulaşınca, onun yerine “benim burnum bozuk galiba” diyorum.

Bilimsel bir yayın olan Heritage Science’da yayınlanan, University of London’da gerçekleştirilen bir araştırmada ortaya çıkmış eski kitap kokusunun aslı. Kimyager Matija Strlič, etrafındaki insanların kitapları kokladığını fark etmiş. Neden böyle bir şey yaptıklarını sorduğunda da “koku sayesinde kitapların yapımında ne tür malzemelerin kullanıldığını anlayabiliyoruz” demişler. Ah, keşke bizim işimiz de bütün gün kitap koklamak olsa! Ama biz Strlič değiliz tabii; kendisi, söz konusu kokuların ne olduğunu belirlemenin yollarını araştırmaya koyulmuş hemen.

Çok bilimsel ayrıntılarına girmiyorum, çünkü anlamadım açıkçası. Ancak sonuç olarak hem kitap kokusunu tespit etmelerini sağlayacak deneyler yapıyorlar, hem de bunun insanlar üzerinde nasıl bir etki bıraktığını araştırıyorlar (ki bu kısmı daha iyi anlıyorum ben de haliyle). İngiltere’de, Birmingham Museum and Art Gallery’de yapılan testte insanlara üzerinde ne olduğu yazmayan kokuları test ettirmişler. Bu deneyin sonucunda katılımcıların yüzde 79’u eski kitap kokusunu çikolata kokusuna benzetmiş…

Kitap kokusu = çikolata kokusu

Araştırmacılar, böyle bir sonuç çıkmasına hiç ama hiç şaşırmamış! Strlič, bunun nedenini şöyle açıklıyor:

“Koku alma duyumuz, beynimizdeki anı merkezine çok yakın ve bu nedenle belli anılarımızla belli kokuları çok güçlü bir şekilde ilişkilendiriyoruz. Çoğu zaman kokular, başka türlü canlandıramayacağımız eski anıları canlandırıyor. Bu nedenle koku, kültürel mirasımızı deneyimlememizde de önemli rol oynuyor.”

kitap kokusu paper passion perfume

Kitap kokusu kovalayanlar çok

Kitap kokusu, çok fazla insanın peşine düştüğü bir şey aslında. Ve bunu yapan sadece ben ve siz gibi kitapçılara girip, kitapları hem mıncıklayan, hem koklayan ve insanların tuhaf bakışlarına maruz kalanlar da değil…

Chanel’in kreatif direktörü Karl Lagerfeld, mesela, kitap deliliğiyle biliniyor. Hatta kendisi, Wallpaper dergisiyle işbirliği yaparak Paper Passion, yani ‘Kâğıt Tutkusu’ isimli bir parfümü piyasaya sürmüştü. Neden? Herkes yeni basılmış kitap gibi koksun diye! (Ki yukarıda bahsettiğim araştırmaya göre bu parfümün kâğıt ve mürekkep kokuyor olması lazım. Ancak kısmet olup da elime geçmediği için hiçbir fikrim yok.)

Karl Lagerfeld’in Paper Passion’ının ardından bir de kelime severler için üretilmiş parfüm var. Bu da Helvetica fontundan esinlenen, Helvetica: The Perfume. Zamanında (yıl 2013 imiş) bu haberi aldığım Designtaxi sitesi, Helvetica: The Perfume’ün “nötr” bir fon olduğunu hatırlatarak, parfümün kokusuz olduğunu ileri sürmüş. Ben de Times ve Georgia fontlarından vazgeçemeyen biri olarak (ki işimde hep Calibri kullanıyoruz nedense) pek de merak etmemişim o zamanlar. Her halükarda elime geçmediği ve hiçbir yerde de görmediğim için Helvetica’nın da nasıl koktuğu hakkında bir fikrim yok ne yazık ki.

Siz ne düşünüyorsunuz? Size göre eski kitap kokusu nasıl bir şey? Peki ya, yeni kitaplar nasıl kokuyor sizce? Ben bu yazıyı tamamladıktan sonra kitaplığımı baştan sona gezip, eski-yeni ne bulursam koklayacağım sanırım. Bakalım burnumda bir gelişme var mı?!

Kaynak: Popular Science web sitesi

(Visited 6 times, 6 visits today)

Instagram

Follow Me!